Ludzie przeważnie są zbyt dobrze wychowani, żeby powiedzieć ci prawdę prosto w oczy. Ale czasem czara się przepełnia i dowiadujesz się o sobie zadziwiających rzeczy.

Szczerość i uczciwość to bardzo ważny element stosunków międzyludzkich. Tylko jak to znieść? Szczególnie wtedy, gdy tama właśnie pękła i zalewa cię fala powodziowa?

• Zachowaj perspektywę. Gorzkie słowa, które właśnie słyszysz, zapewne nie są jedyną oceną twojego postępowania, jaką usłyszałeś w swoim życiu. Miej to na uwadze.
• Poproś o opis konkretnego zachowania. Skieruj wymierzone w ciebie ostrze krytyki na zachowanie, które prawdopodobnie wywołało czyjąś złość. Pomóż krytykującemu dotrzeć do sedna sprawy. Ogólne ataki personalne z pewnością nie prowadzą do niczego dobrego.
• Pamiętaj, że nikt nie jest obiektywny. Każdy wyraża swoje opinie w kontekście własnych doświadczeń. Co dla jednego jest dobre, inny uważa za niedopuszczalne.
• Pamiętaj, że to tylko opinia, a nie fakt. Krytyka i pochwała to tylko światło rzucone przez inną osobę na fakty. Możesz się z jej ocenami zgodzić lub nie.
• Nie proś o szczerość, kiedy potrzebujesz wsparcia. Jeśli potrzebujesz jedynie pochwał lub słów podnoszących na duchu, nie zabiegaj o szczerość i uczciwość. Przecież i tak nie zamierzasz słuchać negatywnych komentarzy.
• Wydobądź z krytyki wskazówki na przyszłość. Sprowokuj krytykującego do sformułowania sugestii, jak możesz poprawić swoje postępowanie. „Spróbuj wolniej mówić” brzmi znacznie lepiej niż „w ogóle nie mogę zrozumieć, co tam mamroczesz”.
• Nie kłóć się. To bezcelowe.
• Ćwicz swoje ego. Szukaj okazji do wystawienia się na krytykę i ucz się właściwie na nią reagować. Trening czyni mistrza.

W ramach treningu radzenia sobie z krytyką warto przećwiczyć następujące działania:

• Dziękuj za krytykę. To nie boli.
• Zachęcaj do uczciwego oceniania twojego postępowania.
• Nie usprawiedliwiaj się, tylko wyciągaj wnioski na przyszłość.
• Zaprzyjaźnij się z zakłopotaniem. Jest to uczucie towarzyszące ludziom ambitnym, próbującym wciąż czegoś nowego i mającym odwagę popełniać błędy.
• Podawaj ludziom cukier, którym będą mogli osłodzić krytykę. Umiejętnie zadawane pytania pozwolą uzyskiwać wartościową ocenę twojego zachowania. Na przykład: „Co w tej dziedzinie powinienem najszybciej poprawić?”, „Wymień rzecz, która najmniej ci się podobała”.
• Myśl pozytywnie. Parafrazuj krytykę tak, żeby zawierała sugestię działań naprawczych, i skieruj rozmowę na ten temat.
• Mów: „Dziękuję, pomyślę o tym.” – jeśli nie jesteś gotowy, żeby od razu rozmawiać o tym, co przed chwilą usłyszałeś. Czasami trzeba chwilę ochłonąć, żeby niepotrzebnie nie zareagować zbyt emocjonalnie na gorzkie słowa.
• Mów: „Rozumiem, ale nie zgadzam się.” – jeśli w danej sprawie twoje stanowisko jest sztywne i nie zamierzasz go zmieniać. Jednocześnie sygnalizujesz jednak otwartość na inne sugestie.

Na podstawie „16 Tips to Survive Brutal Criticism (and Ask for More)”.

• Słuchaj. Nie myśl od razu, jak odeprzeć krytykę, tylko wysłuchaj jej do końca. Skup się i słuchaj. Postaraj się przyjąć ze spokojem słowa, które uważasz za niesprawiedliwe. Weź głęboki oddech i nie przerywaj.
• Nie mścij się. W pierwszej chwili złość i natychmiastowa zemsta wydają się być najlepszą odpowiedzią na niesprawiedliwą krytykę. Ale na dłuższą metę eskalacja konfliktu może doprowadzić do trwałego pogorszenia stosunków z osobą krytykującą. Nie denerwuj się i zachowaj spokój.
• Zastanów się nad odpowiedzią. Zatrzymaj się na chwilę, żeby przemyśleć to, co usłyszałeś. Jeśli potrzebujesz więcej czasu – powiedz osobie krytykującej, że niebawem przekażesz jej swoją odpowiedź. Wpisz na listę spraw do załatwienia zadanie przygotowania rozsądnej riposty.
• Zastanów się nad krytyką. Nie odrzucaj z automatu gorzkich słów, które usłyszałeś. Szczególnie wtedy, gdy uważasz, że krytyka jest niesprawiedliwa. Otwórz swój umysł i poszukaj w zarzutach ziaren prawdy.
• Skup się na prawdzie. Bądź uczciwy wobec siebie. Jeśli z krytyki wynikają jakieś wnioski na przyszłość, zastanów się, jak wdrożyć „plan naprawczy”.
• Wybacz. Nie każdy jest tak cierpliwy i wyrozumiały jak ty. Nie czuj się urażony krytyką, lecz postaraj się ją przekuć w pretekst do polepszenia stosunków z krytykującą cię osobą.
• Myśl pozytywnie. Krytyka to świetna okazja do samodoskonalenia. Dzięki niej możesz stać się lepszym pracownikiem, przyjacielem, studentem, małżonkiem i rodzicem.

Na podstawie „Stephenotes: Handling Criticism”.